Cừ ván bê tông cốt thép dự ứng lực (SW) là cấu kiện được sử dụng phổ biến trong thi công kè bảo vệ bờ, tường chắn đất, công trình cảng, công trình thủy và các hạng mục phòng chống sạt lở.
Chất lượng của một tuyến cừ SW không chỉ phụ thuộc vào thiết bị thi công mà còn được quyết định bởi độ ổn định của mặt bằng, độ chính xác của khung sàn đạo, khả năng kiểm soát phương đứng, tình trạng khớp me và cao độ hoàn thiện của từng tấm cừ.
Quy trình thi công cừ SW bằng búa rung được Thuận Việt Construction kiểm soát qua 5 bước kỹ thuật cơ bản sau:
📌 NGUYÊN TẮC KIỂM SOÁT CỐT LÕI
Một tuyến cừ SW đạt yêu cầu phải được kiểm soát đồng thời về tim tuyến, phương đứng, độ khít của cạnh me và cao độ hoàn thiện.
🚜 1. CHUẨN BỊ MẶT BẰNG, THIẾT BỊ VÀ CẤU KIỆN CỪ SW
Trước khi triển khai, đơn vị thi công kiểm tra hồ sơ thiết kế, tài liệu địa chất, mốc tọa độ, mốc cao độ và biện pháp thi công đã được phê duyệt.
Tại hiện trường, tiến hành đo đạc và đối chiếu cao độ mặt đất tự nhiên, cao độ hoàn thiện đầu cừ và cao độ lắp dựng sàn đạo. Rãnh thi công được đào dọc theo tim tuyến để tạo không gian lắp dựng khung sàn đạo và hạ cừ.
Khu vực tập kết cừ phải tương đối bằng phẳng; cấu kiện được kê đúng vị trí quy định nhằm hạn chế võng, nứt, sứt cạnh hoặc hư hỏng khớp me. Trước khi đưa vào thi công, phải kiểm tra số hiệu, kích thước, ngoại quan, vị trí móc cẩu, thân cừ và hai cạnh me.
Đối với thiết bị thi công hoạt động từ trên bờ, đường di chuyển và vị trí đứng máy phải được xử lý ổn định. Các tấm thép phân tải chống lún được bố trí dọc tuyến hoạt động của thiết bị cơ sở nhằm hạn chế tình trạng nghiêng hoặc lún lệch trong quá trình rung hạ cừ.
Khi thi công từ dưới nước, thiết bị được bố trí trên sà lan có khả năng chịu tải và hệ neo giữ ổn định. Nguyên lý định vị, dẫn hướng và kiểm soát cừ về cơ bản không thay đổi.
Chuẩn bị mặt bằng, kiểm tra cao độ và đào rãnh dọc tim tuyến trước khi lắp dựng khung sàn đạo.
2. ĐỊNH VỊ VÀ LẮP DỰNG KHUNG SÀN ĐẠO
Căn cứ hệ thống mốc tọa độ và cao độ được bàn giao, bộ phận trắc đạc xác định chính xác tim tuyến, vị trí và cao độ lắp dựng của hệ sàn đạo.
Khung sàn đạo phải được lắp đặt đúng vị trí, liên kết và gia cố đủ độ cứng để dẫn hướng cho cừ, khống chế tim tuyến và hạn chế cừ bị nghiêng, xoay hoặc trôi ngang trong quá trình thi công.
Sau khi lắp dựng, tim tuyến, cao độ, độ ổn định và kích thước thông thủy của khung sàn đạo phải được kiểm tra lại trước khi đưa tấm cừ đầu tiên vào vị trí.
Tấm cừ đầu tiên là mốc khống chế cho toàn bộ tuyến cừ. Vì vậy, vị trí và phương đứng của tấm cừ này phải được kiểm soát chặt chẽ trước và trong quá trình rung hạ.
Định vị tim tuyến, lắp dựng khung sàn đạo và bố trí thiết bị trên hệ tấm thép phân tải chống lún.
◆ 3. CẨU DỰNG, ĐƯA CỪ VÀO SÀN ĐẠO VÀ KIỂM SOÁT KHỚP ME
Cừ SW được cẩu dựng bằng thiết bị và hệ cáp thép phù hợp, móc đúng vị trí thiết kế của cấu kiện. Trong quá trình cẩu phải hạn chế va đập, kéo lê hoặc làm sứt vỡ cạnh me.
Cừ được hạ từ từ vào khung sàn đạo. Đối với tấm cừ tiếp theo, cạnh me của cừ mới phải được đưa đúng vào cạnh me của tấm cừ đã thi công trước đó, bảo đảm liên kết ăn khớp và khít me.
Trong suốt quá trình đưa cừ vào vị trí, kỹ sư trắc đạc sử dụng máy toàn đạc để kiểm tra theo hai phương trục vuông góc. Cừ được điều chỉnh để nằm trong giới hạn độ thẳng đứng cho phép theo hồ sơ thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật.
Việc điều chỉnh phải được thực hiện từ từ, không cưỡng ép làm vặn thân cừ hoặc phá vỡ cạnh me. Đồng thời, cần theo dõi cao độ các tấm cừ liền kề để phát hiện hiện tượng tấm cừ đã hạ có bị kéo hoặc dịch chuyển theo tấm cừ đang thi công.
Trường hợp biện pháp thi công có sử dụng xói nước, đường ống, đầu phun và hệ thống bơm xói phải được lắp đặt, kiểm tra trước khi cẩu dựng cừ.
◆ 4. THI CÔNG CỪ SW BẰNG BÚA RUNG VÀ KHỐNG CHẾ CAO ĐỘ
Búa rung được kẹp chắc chắn vào đầu cừ và giữ theo phương trục của cấu kiện. Quá trình rung hạ phải được thực hiện với tốc độ phù hợp, đồng thời tiếp tục kiểm tra phương đứng của cừ theo hai hướng trục.
Tùy theo điều kiện địa chất và biện pháp thi công được phê duyệt, quá trình hạ cừ có thể thực hiện theo hai trường hợp sau:
▸ TRƯỜNG HỢP 1: RUNG KẾT HỢP XÓI NƯỚC
Khi sức kháng của đất lớn, hệ thống xói nước được vận hành đồng thời với búa rung để hỗ trợ giảm sức cản tại khu vực mũi và thân cừ.
Áp lực, lưu lượng xói và tốc độ hạ phải được điều chỉnh phù hợp với từng lớp địa chất. Không áp dụng một thông số áp lực cố định cho mọi công trình và phải hạn chế xói quá mức gây thất thoát đất hoặc ảnh hưởng đến khu vực lân cận.
Khi đầu cừ còn cách cao độ thiết kế khoảng 2 m, tiến hành dừng xói nước và tiếp tục sử dụng búa rung để hạ cừ đến cao độ thiết kế. Đoạn rung hoàn thiện giúp hạn chế xáo trộn đất tại khu vực mũi cừ và hỗ trợ kiểm soát cao độ đầu cừ chính xác hơn.
⚠ ĐIỂM KIỂM SOÁT QUAN TRỌNG: DỪNG XÓI NƯỚC TRONG KHOẢNG 2 M CUỐI VÀ TIẾP TỤC RUNG CỪ ĐẾN CAO ĐỘ THIẾT KẾ.
▸ TRƯỜNG HỢP 2: RUNG TRỰC TIẾP KHÔNG SỬ DỤNG XÓI NƯỚC
Đối với nền đất mềm, khi sức kháng xuyên nhỏ và cừ có thể hạ ổn định, cừ được rung trực tiếp bằng búa rung mà không cần sử dụng xói nước.
Đây là phương án được áp dụng trong các hình ảnh minh họa của bài viết: thiết bị cơ sở hoạt động trên hệ tấm thép phân tải chống lún và sử dụng búa rung thủy lực để hạ cừ trực tiếp.
Trong quá trình rung hạ, phải thường xuyên theo dõi:
• Phương đứng và độ xoay của cừ.
• Tốc độ xuyên và diễn biến hạ cừ.
• Tình trạng ăn khớp của cạnh me.
• Cao độ tấm cừ đang hạ và các tấm cừ liền kề.
• Tình trạng đầu cừ, thân cừ, búa rung và ngàm kẹp.
Khi cừ tiến gần cao độ thiết kế, kỹ sư trắc đạc sử dụng máy thủy bình để đo kiểm và khống chế cao độ đầu cừ. Không xác định cao độ hoàn thiện chỉ bằng dấu sơn hoặc quan sát trực tiếp trên thân cừ.
🛑 DỪNG THI CÔNG ĐỂ KIỂM TRA KHI: Cừ bị nghiêng hoặc xoay bất thường; cạnh me bị kẹt; cừ không tiếp tục xuống; tốc độ xuyên thay đổi đột ngột; đầu cừ có dấu hiệu hư hỏng; thiết bị rung hoạt động bất thường hoặc tấm cừ liền kề bị dịch chuyển.
Rung hạ cừ SW bằng búa rung thủy lực. Trong điều kiện địa chất mềm, cừ được rung trực tiếp mà không cần xói nước.
◆ 5. KIỂM TRA, NGHIỆM THU VÀ LẬP HỒ SƠ HOÀN CÔNG
Sau khi từng tấm cừ được hạ đến cao độ thiết kế, tiến hành kiểm tra:
• Tọa độ và vị trí thực tế của cừ.
• Cao độ đầu cừ.
• Độ thẳng đứng và độ thẳng hàng của tuyến cừ.
• Tình trạng đầu cừ, thân cừ và cạnh me.
• Độ khít giữa các tấm cừ.
• Sự dịch chuyển của các tấm cừ đã thi công trước đó.
Nhật ký thi công cần ghi nhận số hiệu cừ, vị trí, cao độ mặt đất tự nhiên, cao độ thiết kế, cao độ thực tế, chiều sâu hạ, thiết bị sử dụng, diễn biến rung hạ và các tình huống kỹ thuật phát sinh.
Công tác đo đạc hoàn công được thực hiện theo từng tấm cừ hoặc từng phân đoạn ngay sau khi thi công. Những vị trí hở me, sứt vỡ hoặc không bảo đảm yêu cầu phải được đánh giá và xử lý theo hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và biện pháp được phê duyệt.
◆ NHỮNG ĐIỂM KIỂM SOÁT QUYẾT ĐỊNH CHẤT LƯỢNG TUYẾN CỪ SW
Chất lượng thi công cừ SW phụ thuộc đặc biệt vào các yếu tố sau:
- Ổn định thiết bị: Mặt bằng hoặc sà lan đặt thiết bị phải bảo đảm ổn định.
- Độ chính xác của sàn đạo: Khung sàn đạo phải đúng tim, đúng cao độ và đủ độ cứng.
- Kiểm soát phương đứng: Cừ phải được kiểm tra bằng máy toàn đạc theo hai hướng trục.
- Kiểm soát cạnh me: Các tấm cừ phải ăn khớp, không bị xoắn hoặc hở me quá giới hạn cho phép.
- Kiểm soát xói nước: Việc xói phải phù hợp với điều kiện địa chất và dừng trong khoảng 2 m cuối.
- Khống chế cao độ: Cao độ hoàn thiện được kiểm tra bằng máy thủy bình.
- Hồ sơ chất lượng: Mỗi tấm cừ phải được theo dõi và ghi nhận trong nhật ký thi công.
◆ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ THI CÔNG CỪ SW BẰNG BÚA RUNG
Thi công cừ SW bằng búa rung gồm những bước nào?
Quy trình cơ bản gồm 5 bước: chuẩn bị mặt bằng và cao độ thi công; định vị, lắp dựng khung sàn đạo; cẩu dựng và hạ cừ vào me; rung hạ cừ đến cao độ thiết kế; kiểm tra, nghiệm thu và hoàn thiện.
Khi nào cần kết hợp xói nước để hạ cừ SW?
Khi sức kháng của địa tầng lớn, thi công cừ SW bằng búa rung có thể kết hợp xói nước để hỗ trợ cừ xuyên xuống. Biện pháp xói, áp lực nước và tốc độ hạ phải phù hợp hồ sơ thiết kế, điều kiện địa chất và biện pháp thi công được phê duyệt.
Vì sao phải dừng xói nước khi cừ còn cách cao độ thiết kế khoảng 2 m?
Việc dừng xói nước ở đoạn cuối giúp hạn chế xáo trộn đất tại khu vực mũi cừ. Phần chiều sâu còn lại được rung hạ bằng búa đến đúng cao độ thiết kế, đồng thời kiểm soát tốc độ xuyên, độ thẳng đứng và tình trạng cấu kiện.
Nền đất mềm có bắt buộc phải xói nước không?
Không nhất thiết. Khi địa chất mềm và sức kháng của đất nhỏ, có thể rung hạ trực tiếp mà không cần xói nước. Trong trường hợp này, vẫn phải theo dõi độ thẳng đứng, tốc độ xuyên, độ khít me và cao độ đầu cừ trong suốt quá trình thi công.
Kiểm soát độ thẳng đứng và cao độ cừ SW bằng thiết bị nào?
Trong quá trình thi công cừ SW bằng búa rung, máy toàn đạc được sử dụng để kiểm tra độ thẳng đứng theo hai hướng trục vuông góc; máy thủy bình dùng để kiểm tra và khống chế cao độ đầu cừ theo thiết kế. Khung sàn đạo giữ vai trò dẫn hướng, khống chế tim tuyến và độ khít của các cạnh me.
Công tác tổ chức thi công, vận hành thiết bị nâng và búa rung phải tuân thủ các yêu cầu của QCVN 18:2021/BXD về an toàn trong thi công xây dựng.
◆ THUẬN VIỆT CONSTRUCTION – NĂNG LỰC THI CÔNG NỀN MÓNG VÀ CÔNG TRÌNH THỦY
Thuận Việt Construction xác định thi công công trình cảng, kè bảo vệ bờ, công trình thủy, nền móng và công trình ngầm là những lĩnh vực thế mạnh.
Với đội ngũ kỹ thuật giàu kinh nghiệm, hệ thống thiết bị thi công chuyên dụng và quy trình kiểm soát trắc đạc chặt chẽ, Thuận Việt hướng đến việc triển khai từng hạng mục theo ba mục tiêu xuyên suốt:
CHẤT LƯỢNG – TIẾN ĐỘ – AN TOÀN
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI THUẬN VIỆT
🌐 Website: https://thuanvietgroup.vn
☎ Hotline: 0984 48 85 85
📍 Địa chỉ: 82/14/2 Nguyễn Xí, P. Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh